Las FARC an fach lo darrièr liurament d’armas a l’ÒNU

Las Fòrças Armadas Revolucionàrias de Colómbia (FARC) an fach lo darrièr liurament d’armas a las Nacions Unidas, que fan lo mediator del procès de patz. Lo liurament se tenguèt ièr dins l’encastre d’una ceremònia simbolica amb la preséncia del president colombian Juan Manuel Santos e del cap de las FARC, Rodrigo Londoño Echeverri, aliàs Timochenko.
 
Lo desarmament de la guerrilha comencèt en febrièr, tres meses après la signatura de l’acòrdi de patz entre las FARC e lo govèrn colombian, qu’aviá agut luòc lo 24 de novembre. Lo grop aviá ja liurat a l’ÒNU lo 60% de sas 7000 armas e lo 20 de junh comencèt de donar lo 40% restant.
 
Lo procès de desarmament s’es fach simultanèament dins 26 camps e a mobilizat 6900 guerrilhièrs. Amb aqueste darrièr liurament, las FARC an mes lo ponch final a un conflicte de cinquanta dos ans qu’a tuat aperaquí 220 000 personas.

 

Aran: se tendrà un debat sus l’avenir del país occitan après lo referendum d’independéncia

L’8 de julhet que ven, a 19h, la sala d’actes de la comuna de Les (Quate Lòcs) aculhirà lo primièr debat sus l’avenir d’Aran dins l’encastre de la nòva republica, après l’anóncia del referendum sus l’independéncia de Catalonha e Aran, previst pel 1r d’octòbre que ven.
 
L’eveniment començarà amb la presentacion d’una proposicion de constitucion per la nòva republica elaborada per Constituïm, traducha en occitan aranés, en tot soslinhar los aspèctes que pertòcan dirèctament Aran e son autogovèrn. Puèi lo CAÒC expausarà sa proposicion de republica binacionala (occitanocatalana) d’aspècte confederal, que done la possibilitat a Aran d’aver un estat pròpri. Contunharà lo debat amb los autres participants qu’exprimiràn lor vejaire a prepaus del referendum del 1r d’octòbre venent e de l’assemblatge d’aquel país occitan dins l’eventuala nòva republica.
 
L’eveniment es organizat per Constituïm e pel CAÒC e i seràn tanben presents la deputada aranesa del Parlament de Catalonha, Mireia Boya; lo cònsol màger de Les, Emílio Medan, lo cònsol Hug de la Rosa, lo conselhièr aranés de la Generalitat de Catalonha, Àlex Moga, e lo vicesindic d’Aran, Luis Carlos Medina.
 
Precisament la vila de de Les a fach darrièrament l’actualitat après que la comuna aprovèt, a l’unanimitat, de donar sosten al referendum. Es la primièra municipalitat aranesa que o fa.
 
 
Emílio Medan, lo cònsol aranés pel drech de decidir
 
La comuna de Les aprovèt lo 19 de junh passat una mocion de sosten al referendum d’independéncia de Catalonha e Aran del 1r d’octòbre que ven. Lo tèxt lo presentèt Corròp per Aran, e foguèt aprovat gràcias als vòtes de sos dos conselhièrs municipals, del conselhièr del PDECat e dels tres d’Unitat d’Aran, la formacion socialista dirigida per Francés Boya, qu’ara es un nòu membre del conselh directiu del PSÒE. Boya poguèt pas assistir a la sesilha, mas afirma que se i foguèsse anat auriá votat contra.
 
Segon Boya, Medan es “la sola persona que pensa atal dins lo partit”. De fach, e mai s’es un membre istoric d’Unitat d’Aran, Medan a totjorn refusat de venir militant del partit socialista, coma o an fach sos autres collegas.
 
Fa qualques jorns, Medan disiá a l’ACN qu’un cònsol màger es pas brica un jutge, e revendicava lo drech a l’autodeterminacion, çò rapòrta  VilaWeb. Segon Medan, se pòt pas refusar al pòble catalan los meteisses dreches demandats pel pòble aranés, e assolida qu’après lo referendum del 1r d’octòbre ne caldrà far un autre en Aran, per que los araneses pòscan decidir lor avenir.
 
En mai d’aquò, Medan remembra que quand se creèt son partit, nomenat Unitat d’Aran-Partit Nacionalista Aranés, i aviá una tièra d’idèas de la clara vocacion nacionalista que comprenián lo drech d’autodeterminacion dels pòbles. Per ansin planh que sos collègas ajan quitat l’aspècte nacionalista per se centrar unicament sul socialista.

 
 

Egipte a donat doas illas a l’Arabia Saudita amb lo consentiment d’Israèl

Egipte a donat doas illas a l’Arabia Saudita. Lo president egipcian Abd Al Fattah As Sisi a signat aquesta dimenjada passada la cession de las illas Sanafir e Tiran al reialme saudita. Per aquò far, As Sisi a obtengut lo sosten del parlament egipcian, mas las protèstas per carrièras son estadas considerablas. La cession a recebut l’aprobacion d’Israèl, que ten pas de relacions amb l’Arabia Saudita mas que deviá èsser consultat, segon los acòrdis de patz amb Egipte.
 
Aquelas doas illas son desabitadas, franc d’un contingent militar egipcian e d’una pichona fòrça de patz internacionala. Lor importància es geografica, car per intrar dins lo Golf d’Aqaba, ont Jordània ten son sol pòrt de mar, lo d’Aqaba, e ont Israèl ten tanben un pòrt, lo d’Elat.
 
Foguèt precisament l’ocupacion d’aquelas doas illas per l’armada egipciana e lo blocatge que l’establiguèt sus totes los vaissèls que se dirigissián devèrs Elat, que descadenèron la Guèrra dels Sièis Jorns.
 
L’Arabia Saudita a investit de milions d’èuros per ajudar Egipte. Per aquela rason, una partida de la societat egipciana a vist aquel acòrdi coma una cession vergonhabla en escambi d’argent, çò qu’a provocat un sentiment de patriotisme e de duras manifestacions contra As Sisi.
 
Per arribar al pache, calguèt l’aprobacion d’Israèl, perque los acòrdis de patz amb Egipte establissián la preséncia d’una fòrça internacionala de patz sus las illas, per tal de prevenir un nòu blocatge. La question èra delicada, perque Israèl e l’Arabia Saudita an pas de relacions diplomaticas. Fin finala, Israèl comuniquèt l’acòrdi verbalament a Egipte del temps que l’Arabia Saudita s’engatjava a acceptar las condicions d’aquel acòrdi sus de païses tèrces, sens jamai mençonar l’estat d’Israèl.
 
 
Israèl e l’Arabia Saudita se sarran
 
La decision israeliana es estonanta car daissa a las mans de l’Arabia Saudita l’intrada per mar dins lo golf e, doncas, lo passatge dels vaissèls devèrs Elat. Qualques analistas internacionals creson qu’es un pas de mai devèrs la redefinicion de las relacions entre Israèl e lo mond arabi, contra l’enemic comun iranian. Los analistas remarcan que durant las darrièras annadas Israèl a consentit que l’armada egipciana viòle l’estatut de neutralitat de Sinai, en i mandant de tropas luchar contra los grops jihadistas e per refortir lo blocatge de Gaza. Dins un acòrdi que sembla consentit per las doas parts, Egipte permet que de drònes israelians subrevòlen Sinai.
 
I a tanben de rumors intensas sus un raprochament entre Israèl e l’Arabia Saudita. En mai passat, lo Wall Street Journal publiquèt una informacion que disiá que los dos estats negociavan un acòrdi economic que permetriá a las societats israelianas de trabalhar en Arabia Saudita. Aquel acòrdi sembla una primièra pèça dins la normalizacion de las relacions mutualas.
 
I far passar una autoestrada e una LGV
 
Las doas islas an encara una autra valor estrategica aponduda, perque es projectat de i far passar una autoestrda e una linha de granda velocitat entre lo Caire e la Mèca. Aquel projècte, que prevei de bastir de grands ponts, portariá de grands profièches als dos païses.