Lo personal de las autoestradas es en cauma

Lo personal de Vinci Autoroutes es en cauma. Revendican una aumentacion generala de 50 èuros bruts per mes e una aumentacion generala de l’1,2% del salari brut mesadièr, çò rapòrta La Dépêche.
 
Aquela revendicacion seguís una proposicion de l’intersindicala de la societat car es “largament realista e justificada al regard de la fòrça bona santat financièra de las ASF [Autoestradas del Sud de França], de l’aument de las tarifas de peatge, l’aument dels prèses dels carburants e del gas e l’aument de las recèptas de peatge en 2017”.
 
 
Peatges gratuits?
 
La cauma concernís lo personal de las infrastructuras geridas pel grop a l’oèst d’Occitània entre ièr divèndres a 4h e dimenge venent a 6h. Per ara sabèm pas se
i aurà distribucion de tractes o de peatges gratuits, çò se demanda La Dépêche.
 
 
Vinci assegura que i aurà normalitat
 
De son costat, la societat Vinci a publicat un comunicat ont ditz que prepausa una aumentacion de l’1,5% en responsa a aquelas revendicacions e qu’assegura que “gràcias a la mobilizacion dels personals non caumaires, la seguretat dels menaires e la continuitat del servici autoestradièr, especialament lo passatge e l’assisténcia al peatge, seràn asseguradas durant aquesta dimenjada de vacanças escolaras”.

 

 

Mòrt del poèta, traductor e editor Bernat Lesfargues

Lo poèta, traductor e editor peiregòrd Bernat Lesfargues moriguèt ièr a 93 ans. Nascut a Brageirac en 1924, foguèt un poèta de tria en lenga occitana. Ne podètz saber quicòm, per exemple, dins lo sit de las Edicions Jorn. Tanben foguèt un dels traductors pus importants en francés de las òbras màgers de la literatura catalana, mai que mai del sègle XXn. Èra licenciat en estudis iberics de l’Universitat de la Sorbona de París.
 
Engatjat dins l’occitanisme, Lesfargues èra membre de l’Institut d’Estudis Occitans tre sa creacion en 1945, e participèt als Amics de la Lenga d’Òc, associacion que n’èran membres Pèire-Loís Bertaud, Joan Lesaffre, Joan Mosat, Enric Espieut e Bernat Manciet.
 
Per l’ensemble de son prètzfach occitanista recebèt la Crotz de Sant Jòrdi de la Generalitat de Catalonha en 1999, lo Prèmi Joan Bodon en 2005 e lo Prèmi Pompeu Fabra en 2010.
 
En 2006, Bernat Lesfargues signèt una convencion amb l’Universitat Autonòma de Barcelona (UAB) per tal de cedir una part de son fons epistolar e bibliografic a l’universitat que ne faguèt puèi un inventari, una catalogacion e una numerizacion. L’Archiu Occitan d’aquela universitat catalana a exprimit publicament son dòl “a la familha mas tanben a la societat e a la cultura occitanas a la quala  [lor] admirat Bernat consagrèt tota sa vida”. En omenatge, li seràn dedicadas las 23as Jornadas Occitanas de l’Archiu Occitan de l’UAB.
 

 

Lo Senat francés arriba a un acòrdi sul referendum de la Nòva Caledonia

Lo Senat francés examinèt lo 13 de febrièr passat lo projècte de lei organica qu’establís las modalitats de vòte del referendum d’independéncia de la Nòva Caledònia que deu aver luòc al pus tard en novembre que ven. Los senators se son meses d’acòrdi, en mens de doas oras, sus la composicion de las listas electoralas, çò rapòrta France Info. Ara la lei deu passar a l’Assemblada francesa.
 
 
L’acòrdi prevei l’inscripcion d’11 000 personas de mai —dont la majoritat de canacs— a la lista restrencha dels caledonians que poiràn votar a prepaus de l’independéncia d’aquel territòri, segon Nationalia.
 
 
Un territòri de descolonizar
 
La Nòva Caledònia es un territòri, situat dins l’ocean Pacific, a 17 000 quilomètres de la metropòli, que ten una autonomia politica dempuèi 1999, çò es: compren un govèrn, un parlament (lo Congrès) amb competéncia legislativa e un Senat costumièr. Ça que la, oficialament es considerat coma un territòri non autonòm per l’ÒNU, e que doncas se deu descolonizar, e se pensa que lo referendum deuriá èsser util a aquela tòca. S’après aquel vòte ganha pas l’independéncia, l’Acòrdi de Nouméa prevei la convocacion d’un segond referendum sus la meteissa question al tèrme d’un an e mièg.
 
Lo vòte poiriá menar a la creacion d’un nòu estat independent de 18 000 km2 amb un pauc mens de 270 000 abitants, e mai se los sondatges fan pensar qu’a l’ora d’ara lo “non” benefícia d’un avantatge confortable. Cossí va que sián arribats al referendum d’autodeterminacion? Que se pacha? Quin es lo contèxt general de la Nòva Caledònia? Aquestas questions, ensagèrem de i respondre dins un article publicat en novembre passat que podètz trobar sus aqueste ligam.
 
 

Introduction de la séance publique sur le projet de loi organique relatif à l’organisation de la consultation sur l’accession à la pleine souveraineté de la #NouvelleCalédonie par @AnnickGirardin : “La Nouvelle-Calédonie est une priorité pour le gouvernement et pour @loutremer” pic.twitter.com/RqB1Wvks1j

— Senat_direct (@Senat_Direct) 13 de febrer de 2018

 

 

Space X assaja la nau espaciala mai potenta del Mond

L’entrepresa privada espaciala Space X, d’Elon Musk, a fach ja d’assages amb Falcon Heavy, la nau espaciala amb mai de poténcia de la planeta. Los assages foguèron una reüssida e demòstran que la nau pòt cargar fins a 64 tonas e las metre en orbita. Los assages foguèron considerats coma un pas de gigant dins l’estrategia espaciala actuala vèrs Mart.
 
La nau espaciala Falcon Heavy (falcon pesant) sortiguèt de Cap Canaveral, en Florida, amb mai de 64 tonas de carga. Pendent lo primièr vòl la nau aviá dedins plusors produches de Tesla, l’entrepresa de veituras electricas, tanplan de Musk.
 
Aital, la Falcon Heavy, s’enaurèt del Centre Espacial Kennedy, de la plataforma 1 estant, la meteissa que ne partiguèron las naus Apollo, e qu’arribèron sus la Luna entre 1961 e 1972. Falcon Pesant es ara considerat coma la nau amb la mai granda capacitat de carga dempuèi Saturn V, que podiá, malgrat aquò, portar prèp de 120 tonas de carga. Lo recòrd istoric doncas foguèt pas ganhat tornamai amb  Falcon Pesant.
 
 
Tres naus en una
 
La nau espaciala Falcon Pesant es facha de tres naus Falcon mai pichonas que, totas amassa, forman una nau mai granda. L’idèa es que, un còp dins l’espaci, se pòdon desseparar per laissar la carga ailà. Las partidas lateralas de la nau se desseparèron doas minutas e mièja après lo lançament e la partida centrala 30 segondas puèi. Après aquò, totas las partidas tornèron en Florida o dins l’ocean Atlantic.
 
A mai, la nau espaciala mesura 70 mètres –çò es coma un bastiment de 23 estatges– e ten 27 motors que pòdon aver pro de fòrça per portar 2500 tonas, valent a dire coma los motors de 18 avions Boeing 747. Sa capacitat de carga es dos còps mai granda que la de la nau Delta IV Heavy, de l’entrepresa United Launch Alliance. Segon Space X, cada vòl còsta 90 milions de dolars.
 
Amb aquela avançada tecnologica l’entrepresa de Musk volguèt demostrar sa capacitat al mercat aeroespacial, davant d’autras entrepresas coma la NASA o divèrsas entrepresas de satellits de telecomunicacions de l’armada dels Estats Units. Segon Musk, cal ara poder far del comèrci espacial un negòci pro bon per poder menar l’èsser uman vèrs Mart, la tòca finala d’Elon Musk.
 
Totun, e malgrat la reüssida de la pròva, Musk aviá avisat que seriá pro aürós se la nau espetèsse en mila tròces. Los engenhaires, d’autre costat, avián dich que lo moment de la desseparacion de las partidas lateralas de Falcon Pesant èra un moment plan dangierós pr’amor de la tecnologia utilizada. (Legissètz la seguida).

 
Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l’article entièr aicí.

 
 
 

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies