<em>Henerècla</em>: novel disc d’Alidé Sans e Paulin Cortial

Es sortit, e descargable en linha, lo darrièr album d’Alidé Sans amb Paulin Cortial entitolat Henerècla. La cantadoira aranesa, acompanhada del guitarrista roergàs, presentèt lo trabalh coma “ua alenada d’aire fresc que baishe des montanhes” e expliquèt que dins lo trabalh “i a ua fòrta preséncia dera natura qu’ac pintre tot damb es sues colors”.
 
Aigua, natura, riu, femna… serián los mots clau per definir aqueste darrièr trabalh ont trobam de cançons engatjadas per l’environament, per la natura. Mas lo feminisme e la situacion politica que la vivon Catalonha e Aran son fòrça presents tanben dins las paraulas de sas cançons.
 
Ont trobar Henerècla?
 
Lo disc se pòt trobar sus mai d’una plataforma d’Internet coma Spotify, Deezer, Google Play, Amazon Music, iTunes o YouTube.
 
Totun, s’agís d’un projècte autogerit e autofinançat amb lo labèl Hèt a man. Podètz mandar vòstras comandas per aver lo disc fisicament en escrivent a www.alidesans.com/contacte.
 
Lo disc serà tanben crompable dins los concèrts de presentacion. Henerèclase presentèt lo 30 de mai passat en Aran, dins l’encastre el festenal Pyrenades, e puèi, amb grand succès, se presentèt lo 6 d’abril a l’Harlem Jazz Club de Barcelona dins l’encastre del festenal Barnasants, e divendres passat a Rodés. 
 
Ara faràn una tièra de presentacions per Occitània, los Païses Catalans e quitament lo Bascoat.
 

fffff
 
fffff

 
Las presentacions avenidoiras son:
 
Occitània
 

— 4 mai: Nontron (Peiregòrd / Nontronés)
 
— 24 maig: Hestenau Sauta Moton – Sant Laurenç de Nestés (Comenge / Nebosan)
 
— 31 junh: Festenal Balad’òc – Tula (Lemosin / País de Tula)
 
— 23 junh: Canilhac (Gavaudan / Causse de Sauvatèrra)
 
— 13 julhet: Arle (Provença / Camarga)
 
— 28 julhet: Vasats (Lanas e Labrit / Vasadés)
 
— 5 agost: Narbona (Bas Lengadòc / Nabonés)
 
— 12 agost: Blela (Auvèrnhe / Brivadés)
 
— 28 setembre: Sant Gaudenç (Comenge / Nebosan)

 
Païses Catalans
 

— 22 abril: Castelló de Farfanya (Catalonha)
 
— 26 abril: Universitat de València (País Valencian)
 
— 27 abril: Reus (Catalonha)
 
— 5 mai: Vilanova i la Geltrú (Catalonha)
 
— 19 mai: Xàtiva (País Valencian)
 
— 10 junh: Lhèida (Catalonha)
 
— 8 setembre: Vilanova i la Geltrú (Catalonha)

 
Bascoat
 

— 16 julhet: Vitòria

 

 
 
 

D’aquel novèl trabalh d’Alidé Sans e Paulin Cortial soslinham era cançon “Eth Riu” que son videoclip podètz veire aicí:

 

Lo Corrent d’Atlantic Nord pèrd de fòrça

Es una nòva malaürosa que confirma lo cambiament environamental que lo patís uèi la planeta. Lo sistèma de circulacion atlantic d’aiga a perdut de fòrça dempuèi 1850 e ara es al nivèl mai bas dempuèi los darrièrs 1600 ans. Dins lo futur pròche se poiriá trencar definitivament en cambiant lo clima d’America, d’Euròpa e d’Africa, en mai d’una creissença mai granda del nivèl de la mar.
 
Lo corrent de l’Atlantic nòrd es un sistèma de circulacion maritim qu’envia d’aiga cauda del golf de Cariba estant fins a l’Euròpa occidentala. Ailà l’aiga s’enfonza pr’amor de son pes e arriba en Antartida abans de tornar en mar Cariba. Ara, totun, un nòu estudi confirma que los cambiaments començan d’èsser trop importants.
 
L’estudi es estat fach pel Collègi Universitari de Londres e l’Institut Oceanografic Woods Hole: las pròvas de l’afebliment de la circulacion d’aquel corrent son claras. Es al nivèl mai bas dempuèi los darrièrs 1600 ans. Se contunha atal, poiriá provocar de cambiaments dins los climas american, europèu e african lèu.
 

Un corrent clau per l’environament
 
Lo Corrent d’Atlantic Nòrd a un ròtle clau dins lo clima mondial. L’estudi, publicat dins la revista Nature, confirma qu’auriá pas cambiat abans la Pichona Edat del Glaç. Tornèt cambiar quand aquela edat finiguèt en 1850. E ara torna cambiar, e lèu. “Comencèt de s’escalfar après la fin de la Pichona Edat del Glaç, en 1850 –çò diguèt David Thornalley, del Collègi Universitari de Londres–. Aquò foguèt atal pr’amor que i aviá fòrça mai de glaç e glacièrs sus la Tèrra. Amb la fonda del glaç del Pòl Nòrd i a de mai en mai d’aiga freda dins lo corrent, que laissa pas l’aiga cauda s’enfonzar”.
 
Per far l’estudi, los scientifics an analisat la talha dels sediments tombats al fons de l’ocean en causa del corrent. Se son grands, lo corrent es fòrt. E la resulta mòstra que lo corrent es un 20% mai flac que fa 150 ans.
 
“Lo Corrent d’Atlantic nòrd es fòrça mai flac que pensàvem –çò confirmèt Joan Robson, coautor de l’estudi–. Los cambiaments qu’avèm detectats son tròp importants. Fins ara aquò èra pas estat detectat benlèu perque ara i a mens de glaç o perque la fonda del glaç del Pòl Nòrd es contunha”.
 
En mai d’aquò, un autre estudi fach per l’Institut de Recèrca de l’Impacte sul Clima de Postdam a analisat las donadas de la temperatura de la superfícia de la mar dins la region e tanplan confirma que lo corrent pèrd de fòrça dempuèi 1950 e mai lèu encara en rason del cambiament environamental. Ambedós estudis confirmarián doncas que la situacion del Corrent d’Atlantic Nòrd es ara critica e que las perspectivas son pas bonas.
 
“Avèm dos faches comuns– çò contunhèt Thornnalley–: la fin de la Pichona Edat de Glaç e uèi lo jorn. Son d’epòcas de clima mai caud e de fonda del glaç. E aquò contunharà atal pr’amor de las emissions de dioxid de carbon”.(Legissètz la seguida).

 
Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l’article entièr aicí.

 

Val de Ròia: la construccion del tunèl de Tenda pòt provocar una catastròfa ecologica

La construccion d’un tunèl a Tenda (Val de Ròia) poiriá portar una catastròfa ecologica a la Val de Ròia, que polluiriá l’aiga que se consuma dins l’encontrada e tanben a Menton, Ventemilha e una partida de Mónegue.

 

Lo cònsol de Tenda (Val de Ròia), Jean-Pierre Vassalo, ven d’avertir lo prefècte del departament de la perilhositat del curum del talhièr del tunèl illegalament entrepausat aquí, çò rapòrta Nice-Matin. D’efièch, son entrepausadas de desenas de tonas de gip e d’anidrit, çò es de curum classat que l’entrepresa italiana Fincosit, implicada dins l’enòrme escàndol de vòls de material sul talhièr, a daissat entrepausat a l’aire liure.

 

Quand plòu, aqueles material se desfàn e pòdon polluir Ròia, lo flume que travèrsa la val e que fornís l’aiga als ostals de Menton, de Ventemilha e d’una partida importanta de Mónegue. De fach, s’es ja trobat aqueles contaminants dins un afluent.

 

Lo geològ niçard Jean-Alain Vernet confirma a Nice-Matinlo perilh potencial d’un escorrement d’aqueles anidrits: “Compte tengut que siam en tèsta d’un bacin versant, riscatz de modificar la composicion quimica de l’aiga. Aquesta pòt aver de consequéncias perilhoas sus tota la cadena alimentària e un impacte ecologic tot plen perilhós”.

 

N’avertisson dempuèi longtemps las associacions environamentalistas de Ròia. Lo cònsol màger Vassallo se mòstra escandalizat: “Es un escàndol economic, ecologic, environamentau e bensai alieutic”.

 

De costat, la prefectura reconeis l’existéncia illegala d’aquelas tonas de curum entrepausat, mas assegurar que i a pas cap de perilh. Dimècres passat, i mandèt d’expèrts qu’aurián analisat los materials en afirmant que presentan pas cap de perilhositat.

 
 
 

 
 

 

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies