Rugbi de XIII: lo respècte, valor fondamentala de l’espòrt

Dins aquesta cronica, cantam d’una setmana a l’autra las lausenjas del rugbi de XIII. Coma totes los espòrts, dins sas valors fondamentalas, se trapa lo respècte: respècte del jòc, de la palma, dels partenaris, de l’adversari, dels sostens, del public, de las règlas… Damatge qu’aquesta valor se doblide de còps que i a.

Superliga: los Dragons en pana de jòc
 
Aprèp 7 setmanas luènh de lor basa, los Dragons Catalans tornavan trapar Brutus amb la recepcion dels darrièrs de la competicion, los London Bròncos. Mas lo jòc dels Sang e Aur aviá pas res de veire amb una bona ollada: puslèu de farinetas sens gost, de tofu sens salsa! Tot i passèt: passas mòlas, jòc al pè sens ambicion, ofensivas estequidas e tròp estereotipadas, defensa aconsomida. E es atal qu’amb mai de vam e de solidaritat, los londinencs s’impausèron: 30-12 fàcia a una formacion que respectèt pas cap de plan de jòc e qu’acabèt jols fiulets d’una part del public. Dissabte, es Hull FC que jogarà a Perpinhan: una formacion en batèsta amb los catalans per la tresena plaça. Los Dragons an una setmana per faire provision de vam e d’èime…
 
Hull FC vira plan e a lo moral: victòria a Castleford: 31-18. Lo cap de fila St Helens domina Huddersfield: 38-2. Hull KR fa plegar Warrington: 16-14. Salford (venceire de Wakefield: 44-20) e Wigan (victòria a Leeds: 23-14) desespèran pas de montar dins lo vagon dels qualificats per las pelhòfas.
 
 
Elèit 2: escòrnas e patacs
 
Autre punt negre de la setmana: las escòrnas que marquèron la remesa dels XIII d’Aur al Barcarés, la velha de la finala de la Copa. Tot se passèt fòrça plan, dins un bon ambient. Levat qu’al moment de la remesa del trofèu de l’Elèit 2, a una taula, un convidat i anèt d’escòrnas racistas, represas suls rets socials. Polemica, sasida del tribunal per la Federacion, …
Un jogaire tocat per las escòrnas èra de Carpentràs. En debuta de la mièja finala, Vilagalhenc-Argon contra los provençals, las doas formacions se remosèron a l’entorn d’una bandeiròla: «Tòques pas al collèga» (Touche pas à mon pote). Mas, a la 50a minuta, alara que los jogaires de Cabardés èran a faire la diferéncia, esclatèt una generala que menèt Carpentràs a daissar lo terren. Qun tristum! S’espèra l’acamp de la comission de disciplina per estatuar abans la finala que deuriá opausar lo VARL a Baó, qu’a eliminat Pià: 44-16.
 
Es justament a Pià que se debanarà una finala que, o cal esperar, serà de tot en tot dedicada al jòc. En dobertura, se disputaràn las finalas dels juniors federals (Carcassona-Illa) e de Federala (Gratentorn-St-Estève).
 
Elèit 1: la logica respectada
 
En Elèit 1, aqueste dimenge, se joguèron las partidas de barratge. A Lesinhan, los locals accelerèron dins lo segond temps per s’impausar 35-20 fàcia a Vilanòva.

A Limós, la partida comencèt per un omenatge a dos valents guerrièrs locals: lo mesclanha Michael Murcia e lo talonaire Silvan Teixido que jogavan lor darrièra partida a domicili. Albi se perdèt lo rescontre en sabent pas metre a profièit una superioritat numerica de mièja ora e en vendemiant de situacions d’ensag. Los tarneses venguèron clavar la sason a dos punts de Limós: 26-24.
 
En mièja finala, Carcassona reçauprà Limós e Lesinhan anirà afrontar St Estève-XIII Catalan. 
 
 
Trofèus pels catalans
 
Aqueste dimenge, se jogavan las finalas de Nacionala 1 e de Nacionala 2 a l’Escura d’Albigés.
En Nacionala 2, lo trofèu pren la direccion de Salsas, venceire de la Reula-Bèglas: 24-20.  
 
En Nacionala 1, Illa gardèt l’avantatge sus Realmont: 22-18.
 
 
Championship: Tolosa susprés
 
En Championship, a Blanhac, Tolosa se fa susprene per Swinton e pèrd 20-18. Pas las melhoras condicions per preparar lo desplaçament e la partida cò dels primièrs, a Toronto, aqueste dissabte 22 de junh.
 
 
Un Estat d’Origina deslocalizat
 
La segonda partida dels Estats d’Origina se jogarà a Perth aqueste dimenge. Per un còp, lo campionat NRL marcarà una pausa.
 
Una partida internacionala opausarà dissabte Samoa e Tònga.  La partida de las femeninas entre Queensland e Nòvas Galas del sud se poirà seguir divendres sus BeInSport.

 
 
 
Alan Roch
 

 

Nos a quitats Rosina de Pèira

Nos a quitats Rosina de Pèira, icòna de la nòva cançon occitana e maire del folk occitan, qu’ela l’introduguèt a partir del ric patrimòni tradicional qu’aviá eiretat de sos grands e qu’ela meteissa aviá completat en cercant en tota Occitània. Nascuda lo 3 de març de 1933, foguèt escaissada l’Umm-Kulthum occitana e recebèt dos còps lo grand prèmi internacional del disc de la prestigiosa Académie Charles Cros pels disques Cançons de femnas (1979) e Nadal Encara (1985).
 
Comencèt sa carrièra dins los ans 1970 en percorrent las revendicacions occitanistas de tot lo país. D’aquel temps, es lo poèma Folklore publicat sus la pocheta de son disc Se io sabiái volar, que son amic Marici Andrieu aviá compausat per ela al moment qu’ela, sens qu’el o saupèsse, èra escandalosament detenguda per la polícia francesa. L’acusavan d’èsser simpatizanta del Comitat d’Accion Viticòla, l’organizacion de vinhairons lengadocians que revendiquèron de nombrosas accions violentas pendent las crisis que toquèron la viticultura dins los ans 1970.
 
Nascuda Rosina Saurina, prenguèt lo nom del luòc dich de son ostal de familha, Pèira, a Havars (Volvèstre), ont i a tengut fins al darrièr moment una jaça per aculhir d’òstes. Es aquí l’ostal que la vegèt créisser e ont passèt las darrièras annadas de sa vida, e ont a tanben organizat de recampaments de cantadors e musicians occitans coma Las Estivadas de Pèira o los rescontres de cornamussaires de tot lo país. Nòstre confraire Cedric Rosseu, grand amic de Rosina, nos explica qu’ela li respondiá, a cada còp qu’el l’encoratjava a far carrièra coma cantadora: “Mes Cedric, jo teni de jaças, cantaira… aquerò non ei cap un mestièr”.
 
“Lo cant es quauquarren que ven de dins”, çò nos contava ela en març passat quand l’anèrem vesitar. Alavetz nos precisèt qu’en 2010 quitèt de cantar e remembrava amb emocion lo temps que cantava, coma se tot aquò se foguèsse passat dins una autra vida. Comencèt de cantar sens formacion, e se faguèt acompanhar dins son viatge per sas filhas Martina e Clara, que vendrián de grandas musicianas.
 
Totun, en 2013 encara cantèt un darrièr còp per donar la relèva a la jove cantadora aranesa Alidé Sans. Las doas cantadoras faguèron un concèrt a l’Ostal d’Occitània de Tolosa e interpretèron ensems divèrsas cançons emblematicas dont “ “Es Caulets”, “Arièja, o mon país” e l’imne occitan.
 
Rosina comprenguèt pas jamai perqué li avián enebit de parlar occitan a l’escòla, e sa reaccion personala foguèt de cantar dins la lenga que totes parlavan a l’ostal.  Aürosament, “solament nos tustavan per nos hèr parlar francés, aué que nos aurén amiat au psicològ”, çò precisava.
 
Degun foguèt pas pus pagat per Revolum, l’ostal d’edicion de disques que fondèt. Lo primièr disc de Rosina foguèt produch amb l’argent de sos amics. Segon ela, en aqueles tempses caliá aver “un gran coratge” per metre en òbra quicòm atal.
 
En març passat; parlèrem en occitan, e mai nos confessèsse que fasiá longtemps que parlava pas pus la lenga. Una lenga, qu’ela aviá, totun defenduda amb tot son amor per una cultura qu’èra totjorn viva en cò sieu, un austèr ostal montanhòl ont de drapèls occitans cobrissián de mòbles tot plen de libres sul país e de pochetas de son primièr disc. Dins las cambras, i daissava als òstes de fuelhetons qu’explicavan cossí legir l’occitan. Son calinhaire Miguel l’ajudava a la gestion del sit e sonhava los legums e los polits tulipans de l’òrt.
 
Se remembrava de la repression qu’aviá patida per cantar. Nos contèt que quitament l’avián detenguda: èra acusada d’aver pausada una bomba quand son delicte pus grèu èra estat de cantar “Arièja, ò mon país”.
 
Tanben nos contèt qu’aviá pas jamai agut paur de la mòrt. Se sentiá vielha e lassa, mas o teniá amb coratge e testarditge. Retirada dins son paradís particular, èra plena de patz e sentiá pas pus lo besonh de cantar. Partiguèt tot doçament dins la nuèch de dissabte a dimenge dins son som.
 
 
 
 
Zep Armentano
Ferriòl Macip
 
 
 

 

 

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies