Se cree era Junta d’Infirmeria der Espitau Val d’Aran e se’n recupère era Junta Facultativa

Aguesta iniciativa ei frut des diuèrses entrevistes e amassades qu’era conselhèra d’Igualtat, Salut e Benèster, Maria Vergés, amièc a tèrme eth passat ostiu damb es professionaus sanitaris Damb aguesta mesura se pretén empoderar as professionaus entà que participen, propòsen e meten en practica aqueres accions, cambis e iniciatives que considèren de besonh entath bon foncionament,…

Escòcia: los neoparlants poirián salvar lo gaelic escocés

E mai siá una lenga en perilh de desaparicion segon l’Unèsco, los neolocutors poirián salvar lo gaelic escocés. Aquesta lenga compta, segon lo sondatge de 2011, un pauc mai de 57 000 parlants mas mai de 139 000 personas se son inscrichas a un cors en linha dobèrt per l’aplicacion Duolingo, çò rapòrta The Guardian.
 
Aquel cors en linha se lancèt en fin de novembre sus la plataforma d’autoaprendissatge, e l’80% dels inscriches al cors de gaelic escocés provenon d’Escòcia.
 
Tanben l’Universitat Dobèrta d’Escòcia a lançat un cors en linha d’aquela lenga escocesa qu’a atirat environ 7000 vesitaires unics venguts del Reialme Unit, dels Estats Units, de Canadà e d’Austràlia.
 
 
Una lenga fòrça minorizada
 
Malgrat que siá la lenga pròpria d’Escòcia dempuèi mai de 1500 ans, lo gaelic escocés a perdut l’usatge social durant los sègles fins a arribar a la situacion de minorizacion extrèma que patís ara, similara a la nòstra. Son usatge a reculat e sos locutors que lo parlan coma lenga mairala son reduches dins lo nòrd-oèst del país, dins l’archipèla de Na h-Innse Gall (las Ebridas) e dins las doas principalas vilas de Ghalldachd (en anglés Lowlands, “las Bassas Tèrras”), dont Glaschu (Glasgow) e Dùn Èideann (Edimborg).
 
 
De politicas lingüisticas benfasentas
 
Malgrat son extrèma minorizacion, lo gaelic escocés a una santat plan melhora que la de l’occitan, almens fòra de la Val d’Aran, e mai benefícia de politicas lingüisticas favorablas. Dempuèi los ans 1980 l’administracion publica finança las arts, la cultura e l’educacion en gaelic e la BBC difusa una estacion e una cadena de ràdio en aquela lenga.
 
En mai d’aquò, en 2005, lo parlament escocés adoptèt ua lei qu’oficializèt la lenga en li «garentir un respècte egal al de la lenga anglesa». Una mòstra ne son los panèls de senhalizacion estradièrs bilingües.
 
De soslinhar la sèria de television Outlander, que conta las aventuras d’una infirmièra escocesa que viatja dins lo temps e se tròba en plena campanha en l’an 1743, completament gaelicofòna. Aquela sèria populara es una de las publicitats màgers qu’encoratjan lo pòble escocés a voler recobrar sa lenga.
 
 
L’»scòts»: l’autra lenga del país
 
Al delà del gaelic escocés, qu’es una lenga celtica bessona del gaelic irlandés; dins las tèrras bassas d’Escòcia se parla lo dich scòts, una lenga germanica derivada de l’anglés mejan. L’scòts foguèt considerat coma un patés pendent longtemps e foguèt enebit a l’escòla mas ara coneis tanben un reviscolament e una dignitat que li pòrta una florison de pèças de teatre, romans e libres per enfants, çò precisa The Guardian.
 
 
Lo gaelic irlandés
 
D’autre caire, tanben lo gaelic irlandés a experimentat una creissença rapida. Malgrat que siá una lenga oficiala dins un país independent, e tanben reconeguda per l’Union Europèa, lo gaelic patís tanben en Irlanda una minorizacion grèva; òr, 4,8 milions de personas l’aprenon sus Duolingo, segon çò que rapòrta lo jornal Les Échos.
 
            
        
    

fffff
 
fffff

 
Darrièra minuta
 
Lo conselh regional de las Ebridas Exterioras a decidit que tre la rintrada lo gaelic escocés serà la lenga veïculara d’ensenhament primari dins totas las escòlas», çò rapòrta Scotsman.
 

 
 
 

 

 
 

 

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies